Hái-tiòng

From Lohankhapedia
Jump to navigation Jump to search

海漲 (Hái-tiòng) (海漲), (ia̍h) (kiò)且若物 (chu-ná-mih) (日本語: 津波tsunami),海溢 (Hái-ek) (海溢),起蛟龍 (khí-kau-lêng) (起蛟龍),滾蛟龍 (kún-kau-lêng) (滾蛟龍), ()一種 (chi̍t-chióng)能量 (lêng-liōng)超強 (chhiau-kiông)破械 (phò-hāi)能力 (lêng-le̍k)十足 (cha̍p-chiok) (tōa) (ê)海影 (hái-éng),是數一 (sò͘-it)數字 (sò͘-jī)自然 (chū-jiân)災難 (chai-lân)當東 (Tng-tong)海底 (hái-té)發生 (hoat-seng)強烈 (kiông-lia̍t)地動 (tē-tāng) ()振盪波 (chín-tōng-pho)作用 (chok-iōng)之下 (chi-hā),大 (hái) (tòe) (leh)車袚反 (chhia-pho̍ah-péng)形成 (hêng-sêng) (béng) (koh) (kiông)具影 (kū-éng) (kah)狂濤 (kông-tô), 1 (éng) (tu)1影, (ùi)地動的中心 (tiong-sim)區域 (khu-he̍k)不斷 (put-tōan) (hiòng)四箍輾轉 (sì-kho͘-lìn-tńg)迅速 (sìn-sok)擴散 (khok-sòaⁿ)到尾 (kàu-bóe)超能量 (chhiau-lêng-liōng)的海影將會 (chhiong-kòe)海岸 (hái-hōaⁿ),從上 (chhiong-chiūⁿ)陸地 (lio̍k-tē) ()沿海 (iân-hái)土地 (thó͘-tē)攏總 (lóng-chóng)音了了 (im-liáu-liáu)造成 (chō-sêng)毀滅性 (húi-bia̍t-sèng)災難 (chai-lān) (Che)就是 (to̍h-sī) "海漲" (且若物 / 起蛟龍 / 滾蛟龍)。

目前 (Bo̍k-chiân)親像 (chhan-chhiūⁿ)地動火山 (hóe-soaⁿ)爆發 (po̍k-hoat),海漲這款 (chit-khóan)的自然災害 (chai-hāi)干焦 (kan-na)會當 (ē-tàng)通過 (thong-kòe)觀測 (koan-chhek) (lâi)預防 (ū-hông)抑是 (a̍h-sī)減少 (kiám-chió)損失 (sún-sit)卻是 (khiok-sī)無法度 (bô-hoat-tō͘)阻止 (chó͘-chí) (in)的發生。

海水 (Hái-chúi)起蛟龍的條件 (tiâu-kiāⁿ)[edit]

大海 (Tōa-hái)發生地動的 ()假使 (ká-sú)地動的中心點 (tiong-sim-tiám)距離 (kū-lī)海底 ()超過 (chhiau-kòe)50公里 (kong-lí)而且 (jî-chhiáⁿ)地動的規模 (kui-bô͘)達到 (ta̍t-kàu)Richter scale 6.5 (kip)安奶 (an-ne)就會 (to̍h-ē)發生海漲。

海漲產生 (sán-seng)波長 (pho-tn̂g) (華語 (Hôa-gí):波长) ()海洋 (hái-iûⁿ)上大 (siōng-tōa)深度 (chhim-tō͘)閣較 (koh-khah)大, (i)佇海底的傳播 (thôan-pò͘) () ()受著 (siū-tio̍h)真大 (chin-tōa)阻礙 (chó͘-gāi)也就是 (iā-to̍h-sī) (kóng)無論 (bô-lūn) (ū) (lōa) (chhim),海漲產生的能量 (lóng)會當傳送 (thôan-sàng)出去 (chhut--khì)。且若物佇海底的傳送速度 (sok-tō͘)量支約 (liōng-ki-iok) (múi)點鐘 (tiám-cheng)500~1000公里。咳綴咳 (kha-tòe-kha)的2 (tīn)海影, (siōng)大的距離謙採 (khiám-chhái)會當達到五六百 (gō͘-la̍k-pah)公里。勐往 (Béng-éng)總是 (chóng-sī)海中央 (hái-tiong-ng)直透 (ti̍t-thàu) (im) (tùi)陸地來, () (kīn)海墘 (hái-kîⁿ),海影的帶蛇 (tòa-tô)懸度 (kôan-tō͘) (kôan)上權 (siāng-kôan)甚至 (sīm-chì)幾落十 (kúi-lo̍h-cha̍p) () (kôan)袂輸 (bōe-su) () "水牆 (chúi-chhiûⁿ)"。

(Ē)出現 (chhut-hiān)起蛟龍,是因為 (in-ūi)地動引發 (ín-hoat)海水強烈 (teh)混假 (kún-ká)這个 (Chit-ê)時陣 (sî-chūn)海影 (hām)普通時 (phó͘-thong-sî)完全 (ôan-chôan)無相 (bô-sio)siâng。普通時,海影波當 (pho-tòng)的深度 (chin)有限 (iú-hān) (ah)海水起蛟龍的時,是 (kui) (khut)海咧 (se̍h),咧 (péng)彼種 (hit-chióng)情形 (chêng-hêng) (to̍h)拿親像 (ná-chhin-chhiūⁿ)多指西 (to-chí-sai)炒菜 (chhá-chhài)反來 (péng-lâi)反器 (péng-khì)弄權 (lāng-kôan)籠家 (lāng-ke)

除了 (Tû-liáu)自然地動 (ē)引起 (ín-khí)海漲 (í) (gōa)人為 (jîn-ûi)水底 (chúi-té)核爆 (he̍k-po̍k)行為 (hêng-ûi)嘛有可能 (khó-lêng)引起。

有關 (Iú-koan)歷史 (le̍k-sú)記載 (kì-chài)[edit]

(Chôan)地球 (tē-kiû)來講,且若物發生的區域,指戲 (kí-ho͘)和地動分佈代 (hun-pò͘-tài) (beh) (kāng)欲共。歷史記載,有破害性 (phò-hāi-sèng)的海漲大約 (tāi-iok)發生 (kòe)260 (pái)平均 (pêng-kin)6~7 ()1擺。環太平洋 (Khôan-Thài-pêng-iûⁿ)地區 (tē-khu) (siāng) (chia̍p)發生且若物災難,大約 (chiàm) (kàu)8 (siâⁿ)日本 (Ji̍t-pún)全球 (chôan-kiû)發生且若物上蓋 (siāng-kài) (chē)國家 (kok-ka)

近年來,規模 (khah)大的海漲:

  • 2006年7 (goe̍h)17,印尼 (Ìn-nî)外海 (goā-hái)閣發生7.7級的地動,海漲佇Java ()南岸 (lâm-hoāⁿ)起山 (khí-soaⁿ),有54,000 (lâng)予人遷徙 (chhian-soá), 200 (ê)失蹤 (sit-chong)超過 (chhiau-koè)525个人死亡 (sí-bông)
  • 2004年12月26,印尼外海9級大地動引發海漲,造成20外萬 (gōa-bān)人死亡。
  • 1998年7月,相連紲 (sio-liân-sòa)2擺7級海底地動,造成Papua (Sin)Guinea大約2100人無命 (bô-miā)